Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

(Στη μνήμη του Γιάννη Παπαμήτρου, μικρό αντίδωρο για τη μακρόχρονη φιλία μας ) 

       Καθώς πασχίζω να ξεδιαλύνω τη σύγχυση που με διακατέχει και να δαμάσω τους εφιάλτες που με βασανίζουν, από τη στιγμή που αντίκρισα το Γιάννη Παπαμήτρο- φίλο καλό κι αγαπημένο- στο κρεβάτι του πόνου να δίνει την τελευταία μάχη της ζωής του, ξυπνάνε μέσα μου ματωμένες μνήμες. Ταυτόχρονα ξεφυτρώνουν και ενοχές, γιατί  σ’ εκείνη την επώδυνη μοναξιά του, εκτός του ότι δεν μπόρεσα  να  του προσφέρω την παραμικρή ψευδαίσθηση μιας ανύπαρκτης, έστω, δροσιάς, μια ελάχιστη ελπίδα επιβίωσης, λειτούργησα και ως κακός μαντατοφόρος της αγιάτρευτης αρρώστιας του.

      Οι δικοί του,  από το μεγάλο τους πόνο, αδυνατούσαν να πιστέψουν ένα τόσο φοβερό γι’ αυτούς ενδεχόμενο. Γαντζωμένοι στα τελευταία υπολείμματα ελπίδας, αρνούνταν να αποδεχτούν μια τόσο μεγάλη ανατροπή. Τους τρόμαζε το τεράστιο κενό και απέφευγαν ακόμη και να ψελλίσουν το κακό άγγελμα… Βλέπετε, όσο νιώθουμε δυνατοί «καμιά θρησκεία, καμιά ιδεολογία, κανένα φιλοσοφικό ρεύμα δεν μπορεί να μας συμφιλιώσει  με το φοβερό μυστήριο του θανάτου».

      Οι ψυχολόγοι λένε πως «Για να δεχθεί κανείς  το αλλιώς πρέπει να είναι μέσα του έτοιμος». Κι εμείς ήμασταν εντελώς ανέτοιμοι, με τραυματισμένα συναισθήματα και  μαύρες σκέψεις. Ωστόσο, εκείνος αντιμετώπιζε το πρόβλημά του με καρτερικότητα, αρχοντιά  και άκαμπτη αξιοπρέπεια.  Ώρες- ώρες παρατηρούσαμε το υγρό και απλανές, από τη συγκίνηση, βλέμμα του να παίρνει μια γλυκιά φωτεινή έκφραση- εκείνο το περίεργο μείγμα ανησυχίας και ελπίδας- λες και βρισκόταν σε απόλυτη αυτοσυγκέντρωση. Θλιβερό πρελούδιο θανάτου. Ατέλειωτες  στιγμές βουβής έντασης για όλους μας.

      Το τέλος ήρθε ήρεμα και ειρηνικά και επανέφερε την  έκφρασή του στη φυσική της κατάσταση, τη στωικότητα και τη γαλήνη. Η αστραπή της αγάπης του, το φως του έργου και της ψυχής του, τα  αλλοίωσε όλα. Τώρα πια δεν μας χρειαζόταν. Η ψυχή του αναπαύθηκε στη γειτονιά των αγγέλων μαζί με τους γονείς  και τους φίλους του.

      Η εξόδιος ακολουθία του, που πραγματοποιήθηκε στην Τρίπολη, ανήμερα στη γιορτή  των αγγέλων, αλλά και της μάνας του και της πρωτοκόρης του Μαριτίνας, ήταν μια αποκάλυψη. Τελέστηκε εν μέσω κλαυθμών και οδυρμών, αλλά και πολλών ευχών και δεήσεων, από τους απλούς ανθρώπους,  για την ανάπαυση της ψυχής του, με πρωτόγνωρη ευλαβική προσήλωση στο τελετουργικό. Ο νεκρός του στο κέντρο του Ναού, λουσμένος από τα αυθόρμητα δάκρυα, που ανάβλυζαν αργόσυρτα σε πρόσωπα χαραγμένα από την οδύνη, έμενε ατάραχος. Η ψυχή του, όμως, είμαι σίγουρος ότι δεχόταν σαν ευλογία, με ανείπωτη ευχαρίστηση, την έκφραση της καρδιακής αγάπης όλων  μας.

    Ομολογώ  πως, τα χρόνια που έζησα στην Τρίπολη,  δεν παραβρέθηκα σε άλλη κηδεία με τέτοια (πάνδημη) συμμετοχή. Ποτέ δεν είδα τέτοιο τρυφερό ξεπροβόδισμα. Φίλοι και συγγενείς από τη γενέτειρά του, το Άστρος, αλλά και  πάμπολλοι Τριπολίτες ακολούθησαν το νεκρό του μέχρι το κοιμητήριο. Όλοι τους βαθειά συγκινημένοι, με τη θλίψη ζωγραφισμένη στο πρόσωπο, άθελά τους, μεγέθυναν τον πόνο των δικών του και έκαναν πιο δυσβάσταχτη την απώλεια. Αν ισχύει αυτό που έχει ειπωθεί πως «Η αλήθεια δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια ομοφωνία της κοινής γνώμης», τότε η κοινή γνώμη με την  ομόθυμη παρουσία και την οδύνη των συμμετεχόντων, βεβαίωναν πως  ο φίλος μας ήταν  αληθινός  και εξαιρετικά δημοφιλής. Αυτά από ανάγκη προσωπική.

     Άλλωστε, ο Γιάννης, ο αρχοντικός μας φίλος, δεν είχε ποτέ ανάγκη από τους  επαίνους μας.  Σεμνός στην αξιοπρέπειά του,  έμενε πάντοτε στο δρόμο της πνευματικής ευπρέπειας.  Δεν ήταν γυρολόγος ιδανικών. Ολοφάνερα ευφυής, είχε διαμορφώσει μιαν αισθητική με περιεχόμενο, πρωτίστως, ηθικό, αλλά και πολιτικό και κοινωνικό, μακριά από απόλυτες απόψεις και άκαμπτους δογματισμούς που, συνήθως, οδηγούν σε προστριβές,   αμαυρώνοντας την ποιότητα των σχέσεων.

      Χάρη στη χριστιανική του βιοθεωρία και τη βαθειά πίστη του, είχε έναν αέρα ταπεινοφροσύνης και αξιοπρέπειας  και ορθή  αντίληψη για την ηθική, που την εξέφραζε  με  αδελφική τρυφερότητα- πιο δυνατή και πιο αποτελεσματική από την αυστηρότητα και την περηφάνια- φυσική συνέπεια πνευματικά υγιούς αγωγής.     

      Χαρακτήρας πολύπλευρος, ο Γιάννης, καλοσυνάτος και μειλίχιος, ποτέ κακόβουλος,  δεν άφηνε να τον ορίζουν τα αισθήματά του, αλλά τα όριζε και τα κυβερνούσε ο ίδιος.  Ακολουθούσε εκείνα τα ένστικτά του που τον προόριζαν στη μεγάλη θέα του κόσμου και της αναζήτησης. Ανεκτικός, δραστήριος, ανοιχτοχέρης και πάνω απ όλα παρών, διέθετε τεράστια αποθέματα εσωτερικής δύναμης.  Το έμφυτο ταλέντο του να κάνει εύκολα φιλίες και να δείχνει στοργή και διάθεση αγαπητική  ακόμη και σε άγνωστους, τον ξεχώριζε από όσους αισθάνονται άβολα και προτιμούν να οχυρώνονται.

      Στις παρέες του είχε ρόλο εξισορροπητικό. Πάντοτε σταθερός σε μια ουδέτερη ζώνη, προσπαθούσε να συμβιβάσει διαφορετικές απόψεις. Ήταν η αγαπημένη μέθοδός του, για να προστατεύει και τον εαυτό του, μια και ήξερε ότι, πολλές φορές, οι προσωπικές μας φιλοδοξίες και επιδιώξεις μπορούν να προκαλέσουν πόνο και δυστυχία στους κοντινούς μας ανθρώπους.  

      Η ειλικρίνειά του συνάρπαζε ακόμη και τον πιο κακόπιστο συνομιλητή του. Πάντοτε χαμογελαστός, ήρεμος και έντονα εγκάρδιος, με βαθειά αίσθηση του χιούμορ, σε αιφνιδίαζε ευχάριστα και σου ενέπνεε αισθήματα εμπιστοσύνης. Φυσιογνωμία ευγενική,  μας αντιμετώπιζε όλους με μεγάλη ανεκτικότητα και απέραντη υπομονή. Η, σχεδόν, φυσική καλοσύνη του βρισκόταν σε απόλυτη ισορροπία με την αγάπη που κουβαλούσε μέσα του.

     Ως σύζυγος είχε βαθειά και  αφοσιωμένη αγάπη στη μοναδική γυναίκα της ζωής του, την πολυαγαπημένη του Δέσποινα. Αγαπήθηκαν από τη στιγμή που γνωρίστηκαν  και με τα χρόνια έδεσαν σε μια σχέση  με άξονα την  κοινή φιλοσοφία ζωής και  με κοινούς κώδικες τη συντροφικότητα και την  αμοιβαία  και  άδολη αφοσίωση  και φροντίδα. Με την πρώτη ματιά, σε έπειθαν για την πληρότητά της. Ωστόσο, άφηναν ο ένας στον άλλο τόπο, για  τις προσωπικές τους ευαισθησίες.

     Πατέρας τρυφερός και γενναιόδωρος, με απέραντη αγάπη για τα παιδιά του, τα   καμάρωνε με αυτοπεποίθηση και διακριτικότητα. Ήταν για κείνα ο καλύτερός φίλος τους. Ο φύλακας άγγελός τους. Μια  τεράστια αγκαλιά, πάντοτε ανοιχτή και ζεστή.  Ποτέ δεν θα ξεχάσω πώς τα κοιτούσε  τις ώρες της δοκιμασίας του,  μ' εκείνα τα ολοζώντανα ερευνητικά του μάτια, τα  γεμάτα  τρυφερότητα. Παρόλο που ένιωθε ανυπεράσπιστος στο έντονο βλέμμα τους και  στο βουβό πόνο τους και, ψυχικά, πονούσε, η όψη του αποκτούσε μια ιδιαίτερη γλυκύτητα, σαν να την εξωράιζε η σμίλη της πλούσιας αγάπης του που ομορφαίνει τα πρόσωπα. Άλλωστε, όσοι αγαπάνε πονάνε. Αδέρφια είναι  ο πόνος με την αγάπη.

   Αλλά και στην επαγγελματική του δραστηριότητα, τον καθοδηγούσε η ομορφιά των πεποιθήσεών του. Ο κώδικας συμπεριφοράς του απέρριπτε τον κυνισμό και την ανταγωνιστική μικροπρέπεια, τη δίχως αναστολές επιδίωξη των στόχων. Ποτέ δεν διεκδικούσε κάτι που δεν δικαιούταν.  Κι αυτό δεν ήταν φυγομαχία. Ήταν στάση ζωής απόλυτα συνυφασμένη με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τα προτάγματά της. Όσες γνώσεις κορφολόγησε από τις σπουδές και τα διαβάσματά του, όσες εμπειρίες απόχτησε στο διάβα του, τις μοιράστηκε με τους συναδέλφους του, με αβρότητα και χωρίς αλαζονεία. Δεν ήθελε ποτέ να ψηλώσει, ταπεινώνοντας τους άλλους. Γι αυτό και δεν είχε αντιπάλους. Τα όποια προσόντα του τα αξιοποίησε για το καλό των ασθενών του και τα μεταποίησε σε πράξεις αγάπης, κυρίως,  για τους αδυνάτους.

      Η ζωή του ήταν ένα ταξίδι στον πραγματικό κόσμο, που, όμως, ξέφευγε από τη μίζερη αντίληψη της καθημερινότητας, τη ρουτίνα που φθείρει και απαξιώνει. Ήταν  άνθρωπος ωραίος. Μια δυνατή εμπειρία που δοκίμαζε τις αρχές, τις πεποιθήσεις και τις αντοχές όλων μας. Αν είναι αλήθεια πως οι άνθρωποι του Θεού δεν βρίσκονται μόνον στα μοναστήρια, αλλά υπάρχουν παντού έξω στον κόσμο-κάτι που, κατά την ταπεινή μου άποψη, αποτελεί βεβαιωμένη αλήθεια -  τότε ο Γιάννης ήταν ένας από αυτούς. Γι αυτό και άφησε τις πλέον ευάρεστες αναμνήσεις. Μόνον όποιος δεν τον γνώρισε και δεν κατανόησε την ευγενική του ψυχή και τη μεγάλη του καρδιά, την υπερβάλλουσα απλότητα, το άδολο και ειλικρινές της φιλίας του, εκείνος και  μόνον εκείνος θα άκουσε αδιάφορα το άγγελμα του θανάτου του.

Ακριβέ μας φίλε,

 ήσουν πάντα για μας μια χειραψία στοργής και ανάσας μέσα στην έκπτωση και την αγριότητα των καιρών μας. Σήμερα, αφήνοντας, για λίγο, κατά μέρος τους λυγμούς, παλεύουμε να διαχειριστούμε τον πόνο και την οδύνη που μας κύκλωσε και  να συμφιλιωθούμε με την πραγματικότητα της απουσίας σου. Από δω και πέρα θα ψηλαφούμε την αόρατη αιωνιότητά σου, καθώς η πίστη μας θα δραπετεύει συχνά προς την άγρια παραδοχή του κενού που μας άφησες.

      Σε αγαπάμε γι αυτό που ήσουν και σε κρατάμε στη σκέψη μας σαν εύθραυστο φως στο εικονοστάσι της ζωής και της μνήμης μας. Η παρουσία σου θα είναι πάντα ζωντανή και ευεργετική για όλους μας. Θα σε βλέπουμε στα πρόσωπα των αξιαγάπητων  και γλυκύτατων κοριτσιών σου- το μέγιστο δώρο του Θεού στη ζωή σου-. Την πρωτοκόρη σου Μαριτίνα, που διαιωνίζει και τιμά το όνομα της αγαπημένης σου μητέρας, και το «στερνοπούλι» σου Βασιλική, που το πρόσωπό της θα μας θυμίζει τη ζωντανή εικόνα του δικού σου προσώπου. Θα σε βλέπουμε στο πρόσωπο της αγαπημένης συζύγου σου Δέσποινας, της πρώτης θαυμάστριας και αποδέκτη των  αρετών σου, που έζησε μαζί σου αρμονικά για τριάντα πέντε χρόνια και  σου συμπαραστάθηκε θυσιαστικά μέχρι την τελευταία στιγμή. Και οι τρεις τους δικαιούνται να επαίρονται, πρωτίστως, για τις αρετές σου, αλλά και για τις επιτυχίες σου στο στίβο της ζωής. Τους ευχόμαστε από καρδιάς να ξαναβρούν τη γαλήνη της ψυχής τους και να σε θυμούνται με όση γλυκύτητα και  αγάπη τους χάρισες, ενόσω ζούσες.    

  Πολυαγαπημένε μας Γιάννη,

όλοι μας, δικοί και φίλοι, πιστεύουμε πως τίποτα δεν τελειώνει στην παρούσα ζωή και προσδοκούμε... Καλή ανάσταση και καλό παράδεισο. Μας λείπεις πολύ!

 Γιώργος Στ. Φύσκιλης